"آییننامه طرح هندسی راههای برونشهری"
ضابطه شماره ۱-۸۰۰
استفاده از ضوابط، معیارها و استانداردها در مراحل مطالعه و طراحی، اجرا، بهرهبرداری و نگهداری طرحهای توسعهای کشور به لحاظ توجیه فنی و اقتصادی طرحها، کیفیت طراحی و اجرا، عمر مفید و هزینههای نگهداری و بهرهبرداری، از اهمیت ویژهای برخوردار میباشد. نظام فنی و اجرایی کشور، به کارگیری معیارها، استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینههای نگهداری از طرحها را مورد تأکید جدی قرار داده است.
عناوین کلی این نشریه:
فصل 1_ کلیات
نشریه ۴۱۵ تحت عنوان “آییننامه طرح هندسی راههای ایران” به عنوان یکی از دستورالعملهای بسیار مهم سازمان برنامه و بودجه بوده و اصلیترین مرجع طراحی راه در کشور، قدمتی طولانی داشته است. در ابتدا مهندسان خارجی بر اساس ضوابط کشور خودشان برای راههای ایران طراحی راه مینمودند و لذا دستورالعمل مدونی در خصوص طراحی مسیر وجود نداشت و هر شرکت بر اساس آن که چه ملیتی داشته است ضوابط و حتی واژگان خود را استفاده مینمود…
فصل 2_ تعریفها و اختصارها
فصل 3_ طبقهبندی راهها
طبقهبندى راهها براى تأمین نیازهاى طراحى مهندسان، تصمیمگیرى مدیران، برنامهریزی متولیان بهرهبرداری و استفادهکنندگان- از نقطه نظرهاى مختلف و برای کاربردهای گوناگون- امرى ضرورى است. طبقهبندی عملکردی، طبقهبندی بافتی، طبقهبندی بر اساس عوارض طبیعی منطقه، تقسیم بندی کشوری (ملی و استانی) و شمارهگذاری راهها از انواع مختلف طبقهبندى راهها محسوب می شوند. در این دستورالعمل ترکیب طبقهبندی عملکردی و بافتی، چارچوب جدیدی جهت طراحی هندسی ایجاد کرده است
فصل 4_ معیارها و عوامل کنترلکننده طرح
طراح هندسه مسیر باید شناخت کافی از عوامل مؤثر بر طرح مسیر مانند محیط، کاربران، خودروها و غیره داشته باشد. همچنین باید نکات مربوط به اجرا مانند ساخت مرحلهای مسیر و یا محلهای تامین و یا انبارکردن مصالح را مورد توجه قرار دهد. مجموعه این عوامل تحت عنوان معیارها وکنترلهای طراحی لحاظ شده است…
فصل 5_ اجزای طرح هندسى راهها
مسیر راه تأثیر شگرفی بر محیط زیست، ساختار اجتماع مجاور راه و استفادهکنندگان راه دارد. امتداد افقی و قائم مسیر شامل انواع اجزای طراحی متنوعی است که با هم ترکیب میشوند تا تسهیلاتی را ایجاد کنند که به طور ایمن و کارا خدمترسانی کند و با عملکرد در نظر گرفته شده تسهیلات سازگار باشد. هر یک از اجزای طرح باید آن چنان مکمل اجزای دیگر باشد که طرحی منسجم، ایمن و کارا ایجاد گردد. این اجزا در این فصل بررسی میشوند…
فصل 6_ مقاطع عرضی
مقاطع عرضى، بسته به عملکرد راه، پستی و بلندی منطقه و موقعیت قرارگرفتن در مسیر (مستقیم یا قوس افقی با بربلندی) یا در سازههای راه متفاوت است. طبقهبندى راه در تعیین تعداد و عرض خطهاى عبور، عرض شانه، شیب شیروانى، وجود یا عدم وجود میانه تأثیر دارد و همچنین قوس افقی در تعیین میزان تعریض خط عبور و بربلندى اثر مىگذارد. به مجموع شانه و سوارهرو کف راه اتلاق میشود و فاصله بین بر کف راه تا بر حریم، کرانه نامیده میشود…